Хэрэгтэй мэдээлэл

Цахимжуулалт

Digitalisation [цахимжуулалт] гэдэгт цахим сувгуудаар дамжуулан санхүүгийн бүтээгдэхүүн үйлчилгээг үзүүлэхийг хамруулан ойлгодог. Ингэж бүтээгдэхүүн үйлчилгээг цахим хэлбэрээр хүргэхдээ санхүүгийн байгууллагууд нэг бол өөрсдийн дотоод нөөц бололцоонд тулгуурлан эсвэл бусад санхүүгийн байгууллагууд болон компаниудтай түншлэх замыг сонгодог. Доорх 2 жишээ схем нь санхүүгийн цахим үйлчилгээг хүргэж буй цахим худалдаа болон төлбөрийн үйлчилгээ үзүүлэгч байгууллагуудын үйл ажиллагаанд тулгуурлан зурагдсан болно. Өөр нэг түгээмэл аргуудын нэгээр үүрэн сүлжээний оператор компаниудаар дамжин хийгддэг “mobile wallet” хэмээх жишээг нэрлэж бас болно.
Кэйс 1: СБ үүсгэсэн цахим худалдааны платформ

Дээрх жишээнд нэлээд төлөвшсөн зах зээл дээрх жижиглэн худалдааны үйл ажиллагаанд банкны оролцоо давамгайлсан байдлыг харуулсан юм. Банкны бичил болон жижиг, дунд үйлдвэрлэл эрхлэгчид (БЖДҮ) болон бусад харилцагчид хоорондын хамтын ажиллагааг өргөжүүлэхийн тулд банкууд нь БЖҮД-дэд зориулан цахим дэлгүүр (нэмүү өртөг шингэсэн үйлчилгээ) байгуулах, бараа бүтээгдэхүүнээ борлуулан, төлбөрөө цахим байдлаар хүлээн авах боломжийг олгож байна. Банкны бусад харилцагчид БЖДҮ-ийн үзүүлж буй бүтээгдэхүүн үйлчилгээнээс худалдан авалт хийх боломжтой ба энэ тохиолдолд банкнаас санал болгож буй цахим худалдаанд зориулагдсан хэрэглэгчийн зээлийг ашиглах боломжийг бас бүрдүүлж байгаа юм. Ингэснээр тухайн харилцагчид банкны үйл ажиллагааны хүрээг өргөжүүлэн дэмжиж байгаа хэрэг юм.
Энэ төрлийн схемийн хоёрдогч давуу талууд:
Бүх худалдаа, гүйлгээтэй холбоотой мөнгөн хөрөнгө нь тухайн банк, санхүүгийн байгууллагаар дамжин хийгдэнэ (худалдан авалт хийгдсэн тохиолдолд мөнгө нь тухайн харилцагчийн тухайн банкин дахь данснаас БЖДҮ-ийн данс руу шилжих байдл
аар);
Санхүүгийн байгууллага өөрийн харилцагчдын тухай мэдээллийг өргөжүүлэх (банкны харилцагчийн хувьд хэрэглээний зан төлөвийн талаарх, БЖДҮ-ийн хувьд тэдний худалдааны эргэлтийн талаар сайтар ойлгож авах боломжийг давхар олгодог).
Цахим худалдааны загвар нь зөвхөн бизнес болон хэрэглэгч хоорондын (B2C) зах зээлийн хувьд боломжтой биш бөгөөд худалдааны энэхүү загвар нь бусад зах зээл дээр ч мөн ашиглагдах боломжтой. Тухайлбал, B2B бизнес хоорондох зах зээлд (энэ платформоор дамжуулан бөөний худалдаачид өөрийн бүтээгдэхүүнээ аль нэг банкны харилцагч болох жижиг фермерүүдэд нийлүүлэх г.м.). Тэрчлэн энэхүү загварыг хэрэглэгч хоорондын (C2C) зах зээл дээр харилцагч хоорондын гүйлгээг жишээ нь бага хэмжээний арилжааны гүйлгээг дэмжих зорилгоор ашиглаж болно. Мөн бид санхүүгийн байгууллагаар дамжин хийгдэж болох худалдах, худалдан хийгдэж болох худалдааны P2P платформын загварын талаар ч бодож болох юм. Энэ тохиолдолд харилцагч хоорондын гүйлгээг хялбаршуулах өргөжүүлэх зорилгоор санхүүгийн байгууллага нь зээл болон цахим төлбөрийн үйлчилгээг санал болгож болно.
Кэйс 2: Цахим төлбөр тооцооны платформ

Янз бүрийн хөгжлийн түвшинтэй зах дээл дээрх зарим финтек төлбөрийн үйлчилгээ үзүүлэгч компаниуд (PSP) нь БЖДҮ-дэд цахим төлбөрийн үйлчилгээг карт (ялангуяа mPos ашиглан), QR код эсвэл нийгмийн сүлжээ ашиглан шилжүүлэг хийх зэрэг бусад арга хэрэгслээр дамжуулан санал болгодог. Өнгөрсөн хугацаанд олон тооны бичил, жижиг, дунд бизнес эрхлэгчид борлуулалтын төлбөрөө зөвхөн бэлэн мөнгөөр хүлээн авч байснаас үүдэлтэйгээр тэдний үйл ажиллагаанд тохирох зээлийн зохистой хэмжээг тогтооход нэн шаардлагатай борлуулалтыг тодорхойлох найдвартай мэдээллийн эх үүсвэр болох бүртгэл баримт бий болдоггүй байв. Төлбөрийн үйлчилгээ үзүүлэгч байгууллагуудын санал болгож буй энэхүү цахим төлбөрийн үйлчилгээг ашигласнаар БЖДҮ нь өөрийн бизнесийн үйл ажиллагааны түвшнийг баталгаажуулаад зогсохгүй улмаар төлбөрийн үйлчилгээ үзүүлэгч байгууллагууд эсвэл хамтрагч СБ-ийн санал болгож буй зээлийн бүтээгдэхүүнийг ашиглах боломжтой болж байна.
Зарим финтек компаниуд нь БЖДҮ-ийн талаарх мэдээ мэдээллийг бусад эх сурвалжуудыг ашиглан олж авах боломжтой байдаг. Үүнд, бизнес хэрэглэгч хоорондын (B2C) цахим худалдааны глобал платформууд эсхүл тээвэр зуучийн компаниа зэрэг мэдээллийн боломжит эх үүсвэрүүд багтана. Мөн финтек компаниуд нь БЖДҮ-дэд зориулан нэмүү өртөг шингэсэн үйлчилгээ хэлбэрээр бараа материалын бүртгэл болон нягтлан бодох бүртгэлийн онлайн шийдлүүдийг санал болгож байна. Ингэснээр эдгээр шийдлүүдийн ашиглалтын мэдээлэл дээр тулгуурлан тухайн бизнесийн үйл ажиллагааны гүйцэтгэлийг судлах боломжтой болно. Хэрэв тухайн БЖДҮ нь банканд данс нээлгэж амжаагүй бол бол тухайн финтек компанитай хамтран ажиллагч банкууд нь тухайн бизнест зориулан данс нээх, дебет эсвэл кредит карт олгох зэргээр хамтран ажиллах нөхцөлүүдийг давхар бүрдүүлж байна.
Эх сурвалж: RSBP Central Asia

Ойролцоо илэрц

Leave a Comment